اسپکلوم واژینال چیست؟ و نحوه استفاده از آن چگونه است؟

یکی از مهم ترین کارهای ممکن با توجه به اهمیت و سلامتی بدن، معاینه زنان به صورت مرتب توسط یک پزشک متخصص زنان است. اهمیت این مسئله از آن جایی ناشی می شود که اندام های زنانه به شدت روی دیگر قسمت های بدن فرد تاثیرگذار است. اسپکلوم واژینال یکی از تجهیزات برای بهبود معاینه زنان است.

اسپکلوم واژینال چیست؟

نخستین اسپکلوم های ساخته شده از جنس فلز و فولاد بوده اند اما امروزه به دلیل درک و آگاهی از حساسیت ناحیه تناسلی و ضرورت رعایت نکات و اصول بهداشتی در معاینه دستگاه تناسلی به منظور پیشگیری از انتقال عفونت، اسپکلوم های واژینال اغلب از جنس پلاستیک می باشند.

رترکتورها فولادی به دلیل داشتن تیغه خمیده و به شکل قلاب زاویه های متفاوتی از محل عمل حاصل می نمایند. اسپکلوم واژینال فلزی نیز در صورت استریل کردن و ضدعفونی می توانند در دفعات متعدد مورد استفاده قرار بگیرند.

اسپکلوم واژینال ابزاری مخصوص جهت بررسی و معاینه دستگاه تناسلی زنان به منظور تشخیص و درمان بیماری های زنان می باشد. این وسیله برای معاینه واژن و ابتدای رحم مورد استفاده قرار می گیرد، علاوه بر آن، طی انجام برخی از اعمال جراحی در این نواحی نیز می توان آن را به کار گرفت.

برای انجام معاینات بهتر از وسایلی همچون تخت ژنیکولوژی و چراغ معاینه پزشکی مامایی استفاده می کنند که مکمل های این مدل از معاینات پزشکی می باشند.

اسپکولوم واژینال به عنوان یک رترکتور یا منقبض کننده شناخته می شود. بطور کلی، رترکتورها در دو نوع دستی و اتوماتیک با هدف اعطای دید کافی یا اکسپوز در محل جراحی مورد استفاده قرار می گیرند.

اسپکلوم با اعمال فشار به بافت های سطحی و عمقی محل مورد نظر موجب انقباض بافتی می شود. رترکتور اتوماتیک با دارا بودن ضامن قفلی در دسته ها، زاویه ثابت بدون تغییر درجه را امکان پذیر می سازد.

با اسپکلوم های چراغ دار، پزشک می تواند به وسیله نوع تابش و رنگ نور، ترشحات عفونی را تشخیص دهد. از مزیت های دیگر اسپکلوم های چراغ دار این است که، بدنه مقاوم تری نسبت به اسپکلوم های بدون چراغ دارند، از لحاظ سایز نیز تک سایز هستند و برای همه سایزها استفاده می شوند.

کاربرد اسپکولوم واژینال

اصلی ترین کاربرد این محصول، انجام بایوپسی (Biopsy) یا نمونه برداری از مخاط دهانه، گردنه و داخل رحم است.معمولا برای تشخیص بیماری های زنان، پزشک متخصص با استفاده از اسپکلوم های بهداشتی یک بار مصرف دهانه رحم را باز کرده و به کمک ابزار پزشکی مقداری از مخاط بافت موردنظر را به عنوان نمونه برمی دارد.

معاينه واژن مي تواند در ارزيابي و تشخيص بيماري هاي متعددي مفيد باشد. برخي از اين بيماري ها عبارتند از:

عفونت هاي مقاربتي مانند سوزاک، سيفليس، تريکوموناس، ويروس پاپيلوماي انساني و کلاميديا، واژينوز باکتريال، عفونت قارچي و عفونت هاي مجراي ادرار، خونريزي غير عادي رحم، تومورهاي فيبروئيد، کيست هاي تخمدان، ناباروري، سندرم تخمدان پلي کيستيک، خونريزي از رکتوم، اندومتريوز، تومورهاي اندام تناسلي، زگيل ناحيه تناسلي، حاملگي خارج از رحم و…

نمونه برداری از دهانه رحم بسته به میزان آسیب دیدن بافت ها می تواند دردناک باشد. بهتر است بدانید نمونه برداری دهانه رحم هیچ آسیبی به پرده بکارت وارد نکرده و تنها ممکن است باعث کمی انقباض یا احساس فشار در بیمار شود.

درصورتی که پزشک نیاز به نمونه برداری از بافت های بیشتر داشته باشد، معمولا از محلول های شیمیایی یا بی حسی موضعی استفاده می شود. از دیگر کاربردهای مهم اسپکلوم واژینال می توان به موارد زیر اشاره کرد :

تست پاپ اسمیر: نمونه برداری از مخاط رحم جهت تشخیص بیماری های زنان

تست فیبرونکتین جنینی: نمونه برداری مخاط گردنه رحم و دهانه آن به منظور بررسی میزان پروتئین غشاهای جنینی، جهت جلوگیری از مشکلاتی مانند زایمان زودرس و سقط جنین

کولپوسکوپی: این وسیله برای بررسی بافت های داخلی وارد واژن شده و پزشک به راحتی می تواند عفونت های لگنی و رحمی، بافت های آسیب دیده از سرطان دهانه رحم، زگیل تناسلی و غیره را تشخیص دهد.

معمولا مرحله بعد از پاپ اسمیر درصورت وجود مشکلات زنانگی، کولپوسکوپی است. برای انجام این کار دهانه رحم را با استفاده از اسپکلوم فلزی باز نگه داشته و کولپوسکوپ که شبیه دوربین است وارد واژن می شود.

انواع اسپکلوم واژینال

اسپکلوم واژینال گرِیوز: که تشکیل شده از تیغه های کوچک، بزرگ و متوسط و قابل استفاده برای کنار زدن دیواره واژن است.

اسپکولوم واژینال بایوالو: طراحی این وسیله در مقایسه با دو نوع دیگر اسپکولوم متفاوت می‌باشد. از اسپکولوم بایوالو به منظور استفاده در اعمال جراحی که مدت طولانی‌تر دارند استفاده می‌گردد.

نحوه استفاده از اسپکولوم واژینال

پزشک پیش از انتخاب اسپکلوم، اندازه دهانه محل معاینه (مهبل یا واژن) را تخمین می زند، چون اندازه های دهانه در خانم ها متفاوت است.

برخی از پزشکان قبل از معاینه واژن، این ابزار فلزی سرد را با آب گرم مرطوب می کنند تا معاینه راحت تر انجام پذیرد. در صورتی که پزشک نتواند اسپکلومی پیدا کند که بدون ایجاد ناراحتی وارد مهبل شود اصلا از اسپکلوم استفاده نمی کند. اما اگر نمونه برداری برای کشت لازم باشد، معمولا با فرو بردن یک سوآپ نسبتا بلند به داخل مهبل، این کار را انجام می دهند.

برای این که دیواره های مهبل به طور طبیعی به هم چسبیده اند، باز کردن ملایم کانال مهبل به پزشک این امکان را می دهد تا نه تنها دیواره های مهبل، بلکه دهانه رحم را نیز معاینه کند.

بنابراین، پزشک می تواند وجود هرگونه ترشح، عفونت دهانه رحم یا هر خراشی را به سهولت ببیند. اگر ترشح غیر معمول وجود داشته باشد، پزشک مواد ترشح شده را به سادگی در زیر میکروسکوپ آزمایش می کند.

اگر درباره امکان عفونت سوزاک نگرانی وجود داشته باشد، احتمالا یک نمونه برای تهیه کشت برداشته خواهد شد.